Według ekspertów o stanie zdrowia każdego z nas decydują cztery rodzaje czynników: genetyka, organizacja systemu ochrony zdrowia, środowisko życia oraz jego styl. Wbrew pozorom, specjaliści największe znaczenie przypisują jednak nie rodzinnym obciążeniom czy zanieczyszczonemu powietrzu, ale codziennym nawykom. Szacuje się, że za ryzyko starcia z cukrzycą, nadciśnieniem tętniczym, czy nowotworem odpowiadają aż w 55 proc.
Inwestycja w profilaktykę chorób to m.in. zbilansowana dieta. Za jedną z najzdrowszych jest uznawana tzw. dieta DASH, oparta o warzywa i owoce, pełnoziarniste produkty, niskotłuszczowy nabiał, ryby i zdrowe tłuszcze. O zdrowym stylu życia nie może być mowy bez systematycznej aktywności fizycznej. Ruch to nie tylko lekarstwo na wiele schorzeń somatycznych, ale też ważny element profilaktyki zaburzeń psychicznych.
Światowa Organizacja Zdrowia w przypadku dorosłych osób, niezależnie od wieku, zaleca150 - 300 minut umiarkowanej lub 75 - 150 minut intensywnej aktywności fizycznej tygodniowo. Organizm będzie nam wdzięczny także za unikanie stresu i używek, odpowiedni odpoczynek oraz regularne wykonywanie badań profilaktycznych.
Coroczny przegląd zdrowia
Jaką diagnostykę warto regularnie wykonywać, by nie przegapić rozwijającej się choroby? Podstawa to morfologia krwi, badanie moczu, pomiar ciśnienia tętniczego, cholesterolu i poziomu cukru we krwi. Na taki „przegląd” warto zgłosić się do lekarza raz w roku. Panie dodatkowo, co najmniej raz na dwanaście miesięcy, powinny pojawić się u ginekologa, raz na 1-3 lata wykonać cytologię, a po 50. roku życia mammografię. Osobom po 55. roku życia jest zalecana także kolonoskopia.
Szacuje się, że gdyby badaniami przesiewowymi, pozwalającymi na szybkie wykrycie rozwijających się chorób, objąć 75 proc. z nas, współczynnik umieralności w naszym kraju spadłby o ¼. Polacy profilaktycznej diagnostyki jednak unikają. Pokutuje lęk przed diagnozą, brak czasu czy utrudniony dostęp do lekarzy. Na kulejącą profilaktykę cieniem kładzie się też epidemia COVID-19. Strach przed zakażeniem koronawirusem spowodował, że liczba kobiet zgłaszających się na mammografię w ramach programu przesiewowego spadła o ponad 20 tys. Mniej wykonano też badań cytologicznych.
- Badania profilaktyczne odbywają się w reżimie sanitarnym, który do minimum ogranicza ryzyko zakażenia koronawirusem. Nie ma więc żadnego powodu, by odkładać je na okres „po epidemii” - podkreśla Aleksandra Kwiecień, rzeczniczka prasowa Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ. - Jeszcze w tym miesiącu mammobusy przyjadą m.in. do Gnojnika, Michałowic czy Wieliczki. Cały czas są otwarte gabinety wykonujące cytologię, a także laboratoria diagnostyczne - dodaje.
Środa z Profilaktyką w internecie
Odpowiedzialnej profilaktyce zdrowotnej jest poświęcona kolejna odsłona cyklu „Środa z Profilaktyką”. Na stronie Akademii NFZ akademia.nfz.gov.pl można znaleźć materiały edukacyjne, porady ekspertów oraz wskazówki, jak zadbać z NFZ o zdrową dietę czy aktywność fizyczną w domu.
![emisja bez ograniczeń wiekowych](https://s-nsk.ppstatic.pl/assets/nsk/v1.213.4/images/video_restrictions/0.webp)
Komary - co je wabi a co odstrasza?
Dołącz do nas na Facebooku!
Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!
Kontakt z redakcją
Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?